
محوطه باستاني شوش در شهر شوش، محوطه وسيعي را در برميگيرد، كه بناها و سازههاي معماري بسيار متنوعي پيش از تاريخ تا دوران اسلامي را در خود جاي داده است. كاخ «آپادانا» يكي از باشكوهترين كاخهاي آن از شهرت عالمگير برخوردار است.
كاخ آپادانا به دستور داريوش بزرگ پادشاه هخامنشي در حدود سالهاي 515_521 پيش از ميلاد در شوش روي آثار و بقاياي عيلامي بنا نهاد شد. ديوارهاي كاخ از خشت و ستونهاي آن از جنس سنگ است.
كاخ داريوش داراي قسمتهاي مختلفي از جمله تالار بار عام، دروازه و كاخ پذيرايي و همچنين داراي سه حياط مركزي است. ديوارهاي كاخ از خشت با نماي آجري و ستونهاي آن از سنگ است. كاخ داريوش واحدهاي مختلفي از جمله تالار بار عام، حرمسرا، دروازه و كاخ پذيرايي و همچنين سه حياط مركزي دارد. ديوارهاي داخلي كاخ با آجر لعابدار منقوش با طرحهاي سربازان گارد جاويدان، شير بالدار و نقش گل نيلوفر آبي مزين بودهاند كه بقاياي بهجايمانده آنها در موزههاي خارجي و داخلي نگهداري ميشوند.
زيباترين آثار به دست آمده از ايوانهاي كاخ، آجرهاي لعابدار منقوش، با طرحهاي سرباز گارد جاويدان، شير بالدار و نقش گل نيلوفر آبي است. ستونهاي سنگي اين كاخ متشكل از چند قسمت، زيرستون، پايه ستون، شاليستون، ساقه ستون، گل ستون و سرستون است. كه سر ستون به شكل نيمه جلويي دو گاو كه زانو زده و پشت به هم دادهاند، است.
ستونها و ديوارهاي آپادانا 22 متر ارتفاع داشتند اما بلندي بقيه قسمتها كمتر و سقف آنها گهوارهاي و از خشت ساخته شده است. از تزئينات كاخ اطلاعي در دست نيست ولي كف بسياري از قسمتهاي از مصالحي ساخته شده كه قرمز رنگ بوده است.
بخشهاي مهمي از كاخ آپادانا در زمان اردشير اول(461 پيش از ميلاد) دچار حريق شد كه در زمان اردشير دوم(359 پيش از ميلاد) بازسازي شد. شهر شوش در حمله اسكندر مقدوني در حدود سال 320 پيش از ميلاد ويران شد.
واژۀ آپادانا به معناي بار عام است. آپادانا محل اصلي برگزاري گردهمايي ها و تالار مجمع عمومي ضيافت هاي نمايند گي ملل بوده است.اين كاخ از يك تالارمركزي و 3ايوان تشكيل شده است. 3ايوان مشابه در جوانب تالار آپادانا را در ميان گرفته اند . سقف هر ايوان برفراز 12 ستون سنگي در دورديف استوار بوده است. و تالار مركزي 36ستون 20 متري دارد كه مجموعأ 72 ستون سنگي باشكوه سقفي را برسر دارند.